De geschiedenis van Black Friday: van Philadelphia tot België

Eind november kleurt je mailbox plots zwart: Black Friday staat voor de deur. Voor veel Belgen is het intussen even vertrouwd als de wintersolden, maar eigenlijk is het bij ons een vrij jonge gewoonte. Waar komt die vreemde naam vandaan, wat heeft de politie van Philadelphia ermee te maken, en hoe raakte het fenomeen tot in onze webshops? We zetten de geschiedenis van Black Friday voor je op een rij. Ben je vooral op zoek naar de actuele deals? Bekijk dan alle Black Friday-deals per winkel.

Geschiedenis Black Friday: het begon in de Verenigde Staten

De dag na Thanksgiving

In de VS valt Thanksgiving op de vierde donderdag van november. Veel Amerikanen nemen de vrijdag erna vrij en hebben zo een lang weekend. Die vrijdag geldt van oudsher als de onofficiële start van het kerstshoppingseizoen. Hoe belangrijk dat seizoen voor de handel was, bleek al in 1939: president Franklin D. Roosevelt verschoof Thanksgiving toen van de laatste naar de vierde donderdag van november, zodat de periode tot Kerstmis langer werd.

Philadelphia: politie, files en drukte

De naam heeft een minder vrolijke oorsprong dan je zou denken. In de jaren ’50 en ’60 gebruikte de politie van Philadelphia “Black Friday” en “Black Saturday” voor de twee dagen na Thanksgiving. De winkelstraten in het centrum liepen dan vol, en op zaterdag kwam daar vaak nog de publiekstrekker bij: de footballmatch tussen Army en Navy. Agenten konden geen verlof nemen en draaiden lange diensten om het verkeer in goede banen te leiden. Zwarte dagen dus.

De handelaars waren er niet blij mee. In 1961 probeerden ze de dagen om te dopen tot “Big Friday”, maar dat sloeg niet aan. Lokale journalisten namen de politieterm net over, en in 1975 verscheen Black Friday voor het eerst in The New York Times, toen nog over de drukte in Philadelphia. Pas in de jaren ’80 raakte de term in het hele land bekend.

De mythe van “in het zwart”

Je hoort vaak een andere verklaring: winkels zouden het grootste deel van het jaar verlies draaien, in de boekhouding in rode inkt, en pas vanaf die vrijdag winst maken, in zwarte inkt. Het klinkt logisch, maar het is een verhaal achteraf. Toen de term nationaal opgang maakte, zochten handelaars een positievere uitleg voor die sombere naam. De oudst bekende vermelding van die boekhoudtheorie dateert van 1981, decennia nadat de politie van Philadelphia het woord al gebruikte.

Van één dag naar de drukste winkeldag

Daarna ging het snel. Winkels openden steeds vroeger, sommige ketens vanaf 2011 zelfs om middernacht of al op de avond van Thanksgiving. Black Friday groeide uit tot de drukste winkeldag van het jaar in de Verenigde Staten. Met de opkomst van online winkelen, en zeker sinds de coronapandemie, verschoof veel van de koopjesjacht naar het internet en spreiden winkels hun acties over meer dagen.

Cyber Monday: de online tegenhanger sinds 2005

Amerikaanse webwinkels zagen dat veel mensen op de maandag na Thanksgiving online gingen shoppen. In 2005 gaf Shop.org, de online afdeling van de National Retail Federation, die dag in een persbericht een naam: Cyber Monday. Vandaag is het de vaste afsluiter van het Black Friday-weekend, ook bij ons.

Hoe Black Friday naar België overwaaide

Eerst een onbekende

Rond 2013 en 2014 was Black Friday in België nog nauwelijks bekend. In 2014 kende volgens een bevraging van zelfstandigenorganisatie SNI amper 14 procent van de handelaars het fenomeen. Volgens MediaMarkt zelf was de keten een van de eersten die hier dat jaar een grote Black Friday-campagne lanceerde. Wat ze vandaag aanbieden, zie je op onze pagina met MediaMarkt-kortingen.

Webshops en internationale ketens als motor

De echte doorbraak kwam via het internet. Belgen zagen de deals bij buitenlandse webshops, en Belgische e-commerce wilde niet achterblijven. In 2015 waren het vooral webwinkels die Black Friday op de kaart zetten. Een jaar later verwachtte betaalverwerker Worldline al zo’n 6 miljoen elektronische betalingen op Black Friday, tegenover 5,3 miljoen het jaar ervoor. Vandaag maken internationale spelers zoals Amazon.com.be en bol.com er een vast hoogtepunt van.

Black Friday en het ritme van de solden

België heeft zijn eigen koopjestraditie: de wintersolden in januari en de zomersolden in juli. Daarvoor geldt een sperperiode, in de winter van 3 december tot en met 2 januari, waarin winkels in kleding, lederwaren en schoenen geen prijsverminderingen mogen aankondigen. Black Friday valt dus net vóór die sperperiode. Die regels staan wel ter discussie: in mei 2026 oordeelde de Raad van State dat de Belgische soldenregels in strijd zijn met Europese wetgeving.

Van één dag naar een hele maand

Volgens marktonderzoeker NIQ (GfK) haalde de Black Friday-week in 2024 meer dan 203 miljoen euro omzet in onder meer IT, telecom en elektronica, en ging voor het eerst meer dan 100 miljoen euro daarvan online. In 2025 startten sommige ketens hun acties al op 1 november. Black Friday zelf, op 28 november 2025, was volgens Worldline met ruim 16,2 miljoen elektronische betalingen de drukste transactiedag ooit in België.

Black Friday 2026: noteer deze data

• Black Friday 2026: vrijdag 27 november
• Cyber Monday 2026: maandag 30 november

Reken erop dat heel wat webshops al eerder in november beginnen. Op onze pagina met Black Friday- en Cyber Monday-deals houden we de lopende acties voor je bij.

Praktische tips voor Belgische shoppers

Bereid je voor

• Maak vooraf een verlanglijst. Zo vermijd je impulsaankopen.
• Volg de prijs al enkele weken. Dan weet je of een korting echt iets voorstelt.
• Vergelijk winkels. Voor elektronica leg je bijvoorbeeld MediaMarkt, HP Store en Amazon.com.be naast elkaar. Voor sport en beauty kijk je bij Nike en ICI Paris XL, en dagdeals vind je bij iBOOD.

Ken je rechten

• Kijk naar de referentieprijs. Een winkel moet bij een korting de laagste prijs van de afgelopen 30 dagen vermelden. Een doorgestreepte adviesprijs is geen korting.
• Herroepingsrecht. Koop je op afstand bij een webshop in de EU, dan heb je in principe 14 kalenderdagen om zonder reden af te zien van je aankoop, ook bij promoties. Er gelden wel uitzonderingen. Bij webshops buiten de EU is dat recht niet gegarandeerd.
• Meld misleiding. Twijfel je aan een korting? Meld het bij de FOD Economie via ConsumerConnect.

Veelgestelde vragen over Black Friday

Wat begon als een verkeersnachtmerrie in Philadelphia, is zo uitgegroeid tot een vaste afspraak voor Belgische koopjesjagers. Goed voorbereid zijn? Hou dan ons overzicht van Black Friday-kortingen per winkel in de gaten.